Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý khớp mạn tính được coi là một bệnh tự miễn dịch. Đây là một bệnh viêm thoái triển mạn tính của nhiều khớp đặc biệt là các khớp nhỏ và nhỡ ( khớp bàn tay , ngón tay, bàn chân, cổ tay, cổ chân, khuỷu và khớp gối). Tổn thương chủ yếu là bao hoạt dịch. Hậu quả là dính khớp mất vận động khớp, teo khớp.

Bệnh tuy không gây chết người nhưng làm giảm và mất khả năng lao động, ảnh hưởng tới cuộc sống bình thường của người bệnh. Bệnh gặp chủ yếu ở nữ giới tuổi 20-50 tuổi.

Người bệnh viêm khớp dạng thấp thường đau, sưng nhiều các khớp, cứng khớp vào buổi sáng, hạn chế vận động…việc chăm sóc, phục hồi chức năng cho bệnh nhân là vô cùng quan trọng.

1. Làm giảm sưng đau khớp cho người bệnh.

 – Để người bệnh với các khớp sưng đau ở vị trí thích hợp ( tư thế sinh lý phù hợp với từng khớp).

 – Nếu khớp sưng đau nhiều hạn chế hoặc bất động khớp.

– Nhiệt trị liệu:

+ Chườm nóng: làm giảm đau, giảm co cứng, giảm co cơ bằng cách xông hơi, đắp parafin…

+ Chườm lạnh nếu khớp viêm cấp ( sưng, nóng, đỏ): chườm 10-15 phút, 2 lần/ngày.

 – Phương pháp trợ giúp:

+ Đau khớp cổ: dùng vòng đệm để đỡ sức nặng của đầu.

+ Đau khớp bàn tay: dùng găng đặc biệt có tác dụng như nẹp + Giầy đặc biệt có đệm lót để giảm đau cho khớp bàn chân.

– Hướng dẫn người bệnh dùng thuốc: các thuốc kháng viêm không steroid, corticoid, các thuốc kháng thấp sinh học…

2. Tăng cường khả năng vận động cho người bệnh.

 – Hướng dẫn người bệnh cách thực hiện những động tác phù hợp với từng khớp ngay khi khớp đỡ đau nhiều, xoa bóp khớp sớm.

– Vận động kiên trì, thường xuyên và đều đặn để tránh teo cơ, cứng khớp.

– Hướng dẫn người bệnh dùng các phương tiện trợ giúp vận động: gậy chống, đặt giày theo yêu cầu của bàn chân đã bị biến dạng để tránh biến dạng hơn nữa và tạo thuận lợi cho sự vận động.

 3. Giảm lo lắng- tăng cường sự lạc quan cho người bệnh.

– Điều dưỡng cần thông cảm, chia sẻ và khuyên nhủ người bệnh cần chịu khó tập luyện tránh tàn phế.

 – Cần cho người bệnh biết có một tỷ lệ nhỏ người bệnh viêm khớp dạng thấp trở thành tàn phế do teo cơ cứng khớp nếu không được chẩn đoán và điều trị liên tục và đúng cách. Sự kiên trì trong điều trị, đặc biệt là sự luyện tập phù hợp từng giai đoạn của bệnh theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên người bệnh có thể tránh được tối đa hậu quả xấu.

4. Tăng cường dinh dưỡng cho người bệnh.

– Hướng dẫn người bệnh cách lựa chọn thực phẩm cung cấp đủ năng lượng từ các nguồn thực phẩm chính. Nên chọn thực phẩm giàu protein ( thịt nạc, trứng, sữa, cá…), thực phẩm nhiều vitamin ( rau xanh, quả tươi…).

 – Nên chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày.

– Người bệnh béo, dư cân cm cần hướng dẫn chế độ ăn làm giảm trọng lượng cơ thể giúp giảm tải trọng cho khớp cũng sẽ làm khớp đỡ đau.